TEKSTİL TESTLERİ

Formaldehit Tayini

Zehirli bir kimyasal olan formaldehit genelde sulu çözelti şeklinde taşınır ve depolanır. Bu çözeltiye formalin denmektedir. Özellikle gıda maddelerinde, son kullanım tarihlerini uzatmak amacı ile kullanılmaktadır. Formalin içindeki su, düşük basınç altında buharlaşıp, ayrıldığı zaman ortaya formaldehit çıkar. Bu bir polimerdir. Kimya sektöründe formaldehit çok yaygın olarak üretilmekte ve kullanılmaktadır. Tekstil sektöründe de ürünlerin işlenmesinde kullanılmaktadır.
Genelde gaz halinde solunması durumunda formaldehit, uyuklama, baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk ve deri döküntüsü gibi şikayetlere neden olmaktadır. Sıvı halde bulunan formaldehit ise cilt yolu ile vücut tarafından emilir. Ev tekstilleri ve dokuma ürünlerinden yayılan formaldehit zararlı olabilmektedir. Ani formaldehit etkilenimi yüzünden ölümler bile meydana gelebilir.
Formaldehit insanlarda kanser yapıcı özelliktedir. Akciğer ve beyin kanserileri ve lösemi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir.
Yapılan yasal yasal düzenlemelerde, tespit edilen kriterlerde ve yayınlanan standartlarda, tekstil ürünlerinde formaldehit kullanımına birçok sınırlamalar getirilmiştir. Avrupa Birliği tarafından çıkarılan direktifler de bu konuda katı hükümler taşımaktadır.
Ulusal ve uluslararası akreditasyon kuruluşlarından, TS EN ISO/IEC 17025 standardı kapsamında akredite olan laboratuvarlarda yapılan kimyasal ve ekolojik testler kapsamında, tekstil ürünlerinde klorlu organik taşıyıcıların miktarını tayin etmek için de bir takım testler yapılmaktadır. Bu çalışmalarda şu standartlar esas alınmaktadır:
TS EN 14181 Sabit kaynak emisyonları - Otomatik ölçme sistemlerinin kalite güvencesi
ISO 14184-1 Tekstil - Formaldehit Tayini - Bölüm 1: Serbest ve hidrolize formaldehit (su ekstraksiyon yöntemi)
ISO 14184-2 Tekstil - Formaldehit Tayini - Bölüm 2: Serbest Formaldehit (Buhar Emme Yöntemi)
AATCC 112 Kumaştan formaldehitler çıkışı - Sızdırmaz Jar yönteminin belirlenmesi
JSA - JIS L 1041
Bazı bitmiş tekstiller için test yöntemleri

TESTLER